อาหารปลาคาร์พมีกี่ชนิด และวิธีการเลือกอาหารปลาคาร์พ

ถ้าให้นึกถึงปลาสวยงาม ก็คงขาดปลาคาร์พไปไม่ได้เลย ปลาคาร์พ เป็นปลาสวยงามที่สามารถพบได้ตามแหล่งน้ำจืดในประเทศต่าง ๆ ด้วยความที่เป็นปลาสีสันสดใส รูปร่างสวยงาม เลี้ยงง่ายและโตไว ปลาคาร์พจึงเป็นปลาเลี้ยงชนิดหนึ่งที่ได้รับความนิยมอย่างกว้างขวาง ทั้งในประเทศโซนยุโรป เอเชียและประเทศแถบตะวันออกกลาง หลาย ๆ คนนิยมเลี้ยงปลาคาร์พในบ่อธรรมชาติ หรือบ่อน้ำที่จัดแต่งให้มีลักษณะใกล้เคียงกับธรรมชาติมากที่สุด นอกจากช่วยจะสร้างบรรยากาศให้ดูสวยงามแล้ว ยังเป็นการจำลองสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมต่อการเจริญเติบโตของปลาด้วย

วันนี้เราจึงมีบทความ อาหารปลาคาร์พมีกี่ชนิด และวิธีการเลือกอาหารปลาคาร์พ มาฝากกัน เพราะการเลี้ยงปลาคาร์พนั้นการให้อาหารเป็นสิ่งสำคัญมาก ควรจะเลือกอย่างเหมาะสม  อาหารปลาคาร์พที่ดีไม่เพียงแต่จะต้องมีสารอาหารครบ 5 หมู่ในอัตราส่วนที่เหมาะสมเท่านั้น แต่ยังต้องเป็นอาหารที่เข้ากับพฤติกรรมการกินของปลา เข้ากับสายพันธุ์และช่วยเสริมสุขภาพที่ดีให้กับปลาได้ด้วย

ชนิดของอาหารปลา

อาหารปลาสามารถแบ่งได้เป็น 3 ชนิดใหญ่ ๆ คือ อาหารธรรมชาติ อาหารสมทบและอาหารสำเร็จรูป ซึ่งแต่ละชนิดก็จะมีประโยชน์ต่อปลาและความสะดวกในการใช้งานที่แตกต่างกันไป ดังต่อไปนี้

อาหารปลาธรรมชาติ
อาหารธรรมชาติ หมายถึง อาหารที่มีชีวิตซึ่งอาศัยอยู่ในสภาพแวดล้อมที่ปลาอยู่ โดยสามารถเป็นได้ทั้งสัตว์และพืช เช่น กุ้ง หอย สาหร่าย ตะไคร่ และแพลงก์ตอนชนิดต่าง ๆ รวมถึงเศษอาหารหรือเศษเนื้อ ซึ่งผู้เลี้ยงจะต้องเลือกใช้ให้เหมาะกับชนิดของปลาว่าเป็นปลากินเนื้อหรือปลากินพืช ในกรณีของปลาคาร์พนั้น จัดเป็นปลาที่กินได้ทั้งเนื้อและพืช อาหารธรรมชาติที่เหมาะสมจึงสามารถเป็นได้ทั้งสาหร่าย, พืชน้ำ, แพลงก์ตอน หรือลูกสัตว์น้ำ

อาหารธรรมชาติมีข้อดีตรงที่สามารถช่วยให้ปลาเติบโตได้อย่างสุขภาพดีและว่ากันว่าจะช่วยให้ปลามีสีสันที่สดใสกว่าการเลี้ยงด้วยอาหารสมทบและอาหารเม็ด จึงนับเป็นอาหารชนิดสำคัญในการเลี้ยงปลาสวยงาม นอกจากนี้ ยังสามารถลดโอกาสเสี่ยงของการเกิดน้ำเน่าเสียหรือหมักหมมได้มากกว่าด้วย 

อย่างไรก็ตาม เนื่องจากอาหารธรรมชาติแต่ละอย่างมีขนาดเล็กมากซึ่งหากจะใช้เลี้ยงปลาก็จำเป็นจะต้องป้อนในปริมาณมาก ส่งผลให้มีค่าใช้จ่ายที่สูงขึ้น ใช้เวลาในการเตรียมมากขึ้น รวมถึงอาจไม่สะดวกต่อผู้เลี้ยงที่ต้องมาคอยสรรหาอาหารสดเป็น ๆ เหล่านี้ด้วย ผู้เลี้ยงปลาสวยงามหลาย ๆ คนจึงหันไปใช้อาหารเม็ดสำเร็จรูปเป็นหลักและใช้อาหารธรรมชาติบ้างเป็นครั้งคราวแทน

อาหารปลาสมทบ
อาหารสมทบเป็นอาหารที่ใช้เลี้ยงปลาเพื่อเสริมสารอาหารให้ปลาโตไวและมีสุขภาพแข็งแรง อาหารปลาสมทบที่ได้รับความนิยมในหมู่นักเลี้ยงปลาชาวไทย คือ หนอนแดงหรือไรแดงแช่แข็ง ซึ่งหนอนแดงถือเป็นอาหารที่มีประโยชน์สำหรับปลาสวยงามเป็นอย่างมาก เพราะมีคุณค่าทางโภชนาการสูง ช่วยให้ปลาโตไวสีสวยและไม่ทำให้น้ำเน่าเสีย ในขณะที่ไรแดงจะนิยมใช้ในการเลี้ยงหรืออนุบาลลูกปลา ว่ากันว่าหากเลี้ยงด้วยไรแดงจะทำให้ลูกปลาโตเร็วมากและมีโอกาสรอดสูง

โดยทั่วไปหนอนแดงแช่แข็งจะมาในรูปแบบก้อนน้ำแข็ง ราคาค่อนข้างแพงและจะต้องนำมาละลายก่อนนำไปป้อนปลาและมีอายุการเก็บรักษา 5 – 6 เดือน ข้อควรระวังในการเลือกซื้อหนอนแดงหรือไรแดงแช่แข็ง คือ ต้องตรวจสอบคุณภาพ ความสดและความสะอาดให้ดี ควรผ่านการฆ่าเชื้อและไม่มีการผสมสีสังเคราะห์ เพื่อให้ไม่เป็นอันตรายต่อสุขภาพปลาของคุณค่ะ ในกรณีของไรแดงก็เช่นกัน ควรเลือกซื้อไรแดงแช่แข็งที่สะอาด มีคุณภาพ และควรเป็นไรแดงเลี้ยงมากกว่าไรแดงที่เก็บมาจากธรรมชาติเพราะกลุ่มนี้จะมีความเสี่ยงในการเป็นโรคพยาธิสูงและอาจเป็นอันตรายต่อปลาของคุณได้นั่นเอง

อาหารปลาสำเร็จรูป
อาหารสำเร็จรูป เป็นอาหารที่ใช้ง่ายที่สุดในบรรดาอาหารปลาทั้งหมดและเป็นของสำคัญที่ขาดไม่ได้ โดยเฉพาะในการเลี้ยงปลาสวยงาม เนื่องจากมีส่วนผสมของสารอาหารที่สำคัญอย่างโปรตีน, วิตามิน, แร่ธาตุ รวมถึงสารอาหารอื่น ๆ ที่จะช่วยบำรุงปลาให้มีสุขภาพแข็งแรงและสีสันที่สดใสสวยงามเต็มที่ ในปัจจุบัน มีอาหารปลาสำเร็จรูปมากมายให้เลือกซื้อ ไม่ว่าจะเป็นสูตรต่าง ๆ ที่เน้นการบำรุงเฉพาะทางที่แตกต่างกันไป อย่างการเร่งสี เร่งโต หรือกระตุ้นการสร้างวุ้นในตัวปลา 

ยิ่งไปกว่านั้น รูปแบบขนาดของอาหารที่ทำออกมาอย่างหลากหลายเพื่อให้สามารถตอบโจทย์ความต้องการของผู้เลี้ยงปลาสายพันธุ์ต่าง ๆ มีทั้งแบบเม็ด แบบแผ่นและแบบผง โดยสำหรับผู้เลี้ยงชาวไทย รูปแบบของอาหารปลาที่นิยมมากที่สุดคือ อาหารเม็ด ซึ่งสามารถแบ่งได้เป็น 2 ประเภทย่อย คือ อาหารเม็ดแบบลอย (Floating Type) และแบบจม (Sinking Type) เพื่อให้เข้ากับพฤติกรรมการกินอาหารของปลาแต่ละชนิด ทั้งปลาที่กินอาหารบนผิวน้ำ กลางน้ำและใต้น้ำ

วิธีการเลือกอาหารปลาคาร์พ

ต่อไปเราจะมาแนะนำวิธีการเลือกอาหารปลาคาร์พที่นักเลี้ยงมือใหม่สามารถนำไปเป็นคู่มือในการเลือกซื้อได้อย่างง่ายดายกันค่ะ โดยในบทความนี้ เราจะเน้นวิธีการเลือกอาหารปลาสำเร็จรูปเป็นหลัก เพราะเป็นชนิดที่ได้รับความนิยม ใช้งานง่ายไม่ต้องเสียเวลาเตรียมล่วงหน้า ซึ่งตอบโจทย์ไลฟ์สไตล์ยุคใหม่อันแสนรีบเร่งของทุกคน

เลือกอาหารปลาคาร์พให้เหมาะกับพฤติกรรมของปลา
อย่างที่เราได้กล่าวไปข้างต้น อาหารปลาสำเร็จรูปมีอยู่ด้วยกัน 2 รูปแบบ คือ อาหารเม็ดลอยและอาหารเม็ดจม หากไม่แน่ใจว่าควรจะซื้ออาหารแบบใด เราขอแนะนำให้พิจารณาตามพฤติกรรมการทานอาหารของปลา

  • สำหรับปลาคาร์พตัวใหญ่ ให้ใช้ “อาหารเม็ดจม” เพราะปลาเหล่านี้จะมีน้ำหนักตัวและโครงสร้างที่หนักพอสมควร การใช้อาหารเม็ดจมจะช่วยให้ปลาไม่ต้องออกแรงมากในการขึ้นมาทานอาหารบนผิวน้ำและป้องกันความเสี่ยงของภาวะหลังแอ่นที่เกิดจากการเงยหน้าทานอาหารติดกันเป็นเวลานานด้วย
  • สำหรับปลาที่มีอาการตื่นกลัวและหวาดระแวง ให้ใช้ “อาหารเม็ดจม” เนื่องจากปลาเหล่านี้จะไม่กล้าขึ้นมาทานอาหารบนผิวน้ำ หากคุณใช้อาหารเม็ดลอย ปลาก็จะไม่ขึ้นมาทานอาหารหรือขึ้นมาทานช้าหลังจากที่สารอาหารละลายน้ำไปแล้ว ดังนั้นจึงควรเริ่มด้วยการใช้อาหารเม็ดที่จมอยู่ในระดับกลางน้ำหรือพื้นน้ำก่อน เมื่อปลารู้สึกคุ้นเคยกับแหล่งที่อยู่และผู้เลี้ยงแล้วจึงค่อยสลับกับการให้อาหารเม็ดลอยเพื่อเป็นการปรับพฤติกรรม
  • สำหรับผู้ที่ต้องการสังเกตสุขภาพปลา ให้ใช้ “อาหารเม็ดลอย” เพราะอาหารเม็ดลอยจะทำให้ปลาว่ายขึ้นมาทานอาหารบนผิวน้ำ คุณจึงสามารถสังเกตสุขภาพร่างกายของปลาได้อย่างใกล้ชิด ทั้งความเร็วในการว่ายน้ำ, อาการป่วยและสัญญาณของโรคผิวหนังต่าง ๆ ซึ่งเมื่อทราบล่วงหน้าก็จะสามารถทำการรักษาได้อย่างทันท่วงที 
  • สำหรับผู้ที่ต้องการรักษาคุณภาพน้ำ ให้ใช้ “อาหารเม็ดลอย” เนื่องจากคุณสามารถเห็นอาหารที่ปลาทานไม่หมดในเวลาอันสั้นและช้อนออกได้ทันที เป็นการลดผลกระทบจากการปนเปื้อนของส่วนผสมจำพวกแป้งและน้ำมันที่อยู่ในอาหารปลา ช่วยยืดเวลาในการเปลี่ยนน้ำและลดความเสี่ยงการเกิดน้ำเน่าเสียซึ่งอาจส่งผลให้ปลาป่วยได้

เลือกอาหารปลาคาร์พยี่ห้อที่สารอาหารครบ มีแร่ธาตุเสริมที่เหมาะกับสายพันธุ์
สิ่งสำคัญอีกอย่างหนึ่งในการเลือกซื้ออาหารปลาคาร์พ คือ สารอาหารต้องครบถ้วนและบำรุงปลาคาร์พของคุณได้อย่างตรงจุดตามสายพันธุ์และโครงสร้างร่างกาย ซึ่งคุณสมบัติพื้นฐานของอาหารปลาคาร์พที่ดีก็มีอยู่ 2 ข้อด้วยกัน

มีสารอาหารครบ 5 หมู่
อันดับแรกคือ สารอาหารต้องครบ  5 หมู่ มีโปรตีน คาร์โบไฮเดรต ไขมัน วิตามินและแร่ธาตุในอัตราส่วนที่พอดี อาหารปลาคาร์พที่ดีควรมีปริมาณโปรตีนสูงที่สุด โดยมีปริมาณเฉลี่ยอยู่ระหว่าง 37 – 42% สำหรับปลาคาร์พเล็ก และ 28 – 32% สำหรับปลาคาร์พใหญ่ โปรตีนที่มากพอจะทำให้ปลาโตไว เนื้อแน่นและสีสวย แต่ก็ไม่ควรเลือกอาหารที่มีโปรตีนมากเกินไปนะคะ เนื่องจากเป็นสารอาหารที่ย่อยยากสำหรับปลาพอสมควรนั่นเอง

อาหารปลาคาร์พที่ดีควรมีปริมาณคาร์โบไฮเดรตน้อย เนื่องจากอาจก่อให้เกิดไขมันสะสมในตัวของปลาได้ นอกจากนี้ ยังมีข้อมูลงานวิจัยออกมาเปิดเผยว่าปลาคาร์พหลายสายพันธุ์มีความสามารถในการย่อยคาร์โบไฮเดรตที่ต่ำ ดังนั้น เพื่อสุขภาพที่ดีของปลา จึงควรเลือกอาหารที่มีปริมาณคาร์โบไฮเดรตน้อยที่สุด

ถัดมาคือ ปริมาณไขมัน โดยอาหารปลาคาร์พที่ดีนั้นควรมีปริมาณไขมันอยู่ที่ 5 – 8% เพื่อสุขภาพที่แข็งแรงสมวัย ไม่ควรเลือกอาหารที่มีไขมันน้อยเกินไปเพราะอาจทำให้วิตามินบางตัวไม่สามารถดูดซึมในตัวปลาได้ แล้วยังทำให้ปลาคาร์พเสี่ยงเป็นโรคหัวใจหรือเกิดอาการครีบปลาสึกกร่อนอีกด้วย

วิตามินและแร่ธาตุ เป็นสารอาหารสำคัญสำหรับปลาเช่นกัน เราขอแนะนำให้คุณเลือกซื้ออาหารปลาที่มีส่วมผสมของวิตามินที่ละลายในน้ำกับวิตามินละลายในไขมัน เพื่อให้ปลาได้รับวิตามินมากพอและโตเร็วทันใจ ส่วนแร่ธาตุที่สำคัญสำหรับปลาคาร์พนั้น ชนิดที่สำคัญเป็นอันดับต้น ๆ เลย คือ ฟอสฟอรัสและแคลเซียมซึ่งจะช่วยบำรุงกระดูกและทำให้ปลาเจริญอาหาร เมื่อทานได้มาก ปลาคาร์พก็จะโตไว กลายเป็นปลาสวยงามที่เราสามารถชมได้อย่างเพลิดเพลิน

มีสารบำรุงเสริมที่เหมาะกับสายพันธุ์ปลา
เนื่องจากปลาคาร์พแต่ละสายพันธุ์มีลักษณะเด่นทางกายที่อาจแตกต่างกัน ดังนั้นจึงควรเลือกอาหารที่มีแร่ธาตุหรือสารบำรุงเสริมที่เหมาะกับสายพันธุ์ปลาด้วย ตัวอย่างเช่น ปลาคาร์พสายพันธุ์ญี่ปุ่นแท้จะมีเกล็ดทั้งตัวซึ่งต่างจากปลาคาร์พเยอรมันที่มีเกล็ดเฉพาะแถบใหญ่ข้างลำตัว ดังนั้น หากคุณเลือกซื้ออาหารสำหรับปลาคาร์พญี่ปุ่น ก็ควรจะเป็นอาหารที่มีการบำรุงเกล็ดให้แข็งแรงเงางามร่วมด้วย เพื่อให้ปลาเหล่านั้นสามารถเติบโตได้อย่างแข็งแรงและสวยงาม

เลือกอาหารปลาคาร์พที่มีขนาดเม็ดเหมาะสมกับขนาดปลา เพื่อให้ได้สารอาหารครบถ้วน
ขนาดเม็ดเป็นสิ่งที่สำคัญมากในการเลือกซื้ออาหารปลา หากคุณใช้อาหารที่เม็ดใหญ่เกินไปก็อาจจะทำให้เหล่าปลาตัวน้อยต้องมาเสียเวลาแทะเล็มอาหาร ซึ่งกว่าจะกินหมดสารอาหารก็อาจละลายไปกับน้ำหมดแล้วและทำให้ปลาของคุณไม่ได้รับสารอาหารอย่างเพียงพอ

ในทางตรงกันข้าม หากใช้อาหารที่เม็ดเล็กเกินไปก็อาจทำให้ปลาของคุณไม่อิ่มได้ เนื่องจากปลาคาร์พเป็นปลาที่ไม่มีอวัยวะที่ทำหน้าที่เป็นกระเพาะอาหารเหมือนกับปลาทั่วไป นอกจากนี้ การให้อาหารเม็ดเล็กยังต้องใช้ปริมาณที่มากกว่าซึ่งอาจทำให้มีค่าใช้จ่ายที่สูงขึ้นและหากปลาทานไม่ทันก็มีแนวโน้มจะส่งผลให้น้ำเน่าเสียได้ด้วย ดังนั้น อย่าลืมเลือกขนาดอาหารเม็ดให้เหมาะสมกับขนาดปลาคาร์พของคุณด้วย

เลือกอาหารปลาคาร์พที่มีกลิ่นน่ารับประทานและล่อปลาได้ดี
สิ่งสำคัญอีกอย่างหนึ่งในการเลือกซื้ออาหารปลา คือ ต้องตรวจสอบด้วยว่าอาหารนั้นเป็นของใหม่หรือไม่ เหม็นหืนหรือเปล่า เนื่องจากอาหารปลาที่ดีจะมีกลิ่นหอมล่อปลาให้ว่ายมากินอย่างรวดเร็ว ทำให้ได้รับสารอาหารเข้าไปอย่างเต็มเปี่ยม นอกจากนี้ ควรเลือกสินค้าที่หีบห่อบรรจุภัณฑ์มิดชิดปิดสนิท เพื่อให้คุณแน่ใจได้ว่าอาหารปลานั้นจะยังมีกลิ่นหอมแสนสำคัญนี้อยู่ด้วยนั่นเอง

เลือกอาหารปลาคาร์พที่ละลายน้ำยากและไม่ทำให้น้ำขุ่น
นอกจากจะคอยระวังไม่ให้มีอาหารเหลือในน้ำแล้ว การเลือกอาหารปลาสูตรละลายน้ำยากและไม่ทำให้น้ำขุ่นก็สามารถช่วยรักษาคุณภาพน้ำในบ่อปลาได้เช่นกัน ในปัจจุบันมีอาหารปลาสำเร็จรูปหลายยี่ห้อที่พัฒนาสูตรใหม่ ๆ ไม่ทำให้น้ำขุ่นออกมาวางขาย คุณสามารถเลือกซื้อยี่ห้อที่ชื่นชอบได้เลย